✅ Dạy trẻ tự kỷ tại nhà ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

5/5 - (1 vote)

10 bí quyết hiệu quả giúp dạy trẻ tự kỷ tập nói

Bệnh tự kỷ (Autism) là một căn bệnh khiến trẻ em bị khiếm khuyết trong tương tác xã hội, phát triển ngôn ngữ và kỹ năng giao tiếp. Điều này có thể là do nhiều vấn đề tiềm ẩn gây ra. Tin vui là có rất nhiều cách để dạy trẻ tự kỷ tập nói và giúp trẻ hòa nhập với cộng đồng.

Trẻ tự kỷ bắt đầu nói chuyện khi nào?

Trẻ tự kỷ thường có xu hướng chậm phát triển về mặt ngôn ngữ hơn những đứa trẻ bình thường khác. Trẻ tự kỷ gặp nhiều vấn đề về giao tiếp và thường bắt đầu nói chuyện rất trễ. Các báo cáo cho thấy trẻ tự kỷ thường bắt đầu tập nói và học tập về môi trường xung quanh từ 6 tuổi trở lên.

Bạn có thể làm gì để dạy trẻ tự kỷ tập nói chuyện?

Nếu bạn băn khoăn không biết “Liệu trẻ tự kỷ có thể nói chuyện được hay không?” thì câu trả lời là có. Tuy nhiên việc này dạy trẻ biết nói chuyện thường tốn khá nhiều thời gian. Vì vậy, bạn có thể thực hiện theo một số các bí quyết mà Hello Bacsi chia sẻ dưới đây để thúc đẩy nhanh quá trình đó:

1. Giúp trẻ tăng tương tác với thế giới bên ngoài

Người ta nói rằng trẻ em thường có xu hướng học hỏi và thích nghi với môi trường xung quanh. Do đó, điều đầu tiên và quan trọng nhất bạn cần làm là không để trẻ cảm thấy mình khác biệt so với những trẻ em bình thường, rằng mình không thể làm được những việc mà trẻ bình thường có thể làm được. Bạn hãy tập xem trẻ như những đứa trẻ khác, dẫn bé đến công viên hoặc các khu vui chơi để tăng sự tương tác của bé với xã hội bên ngoài. Điều này sẽ rất tốt để dạy trẻ tự kỷ tập nói vì khi thấy nhiều người nói chuyện, bé sẽ cảm thấy có động lực để nói chuyện hơn.

2. Để ý đến những sở thích và những điều trẻ quan tâm

Khi bạn làm hoặc nói về những vấn đề mà con thích, bé sẽ dễ chú ý và lắng nghe hơn. Bạn có thể bắt đầu từ việc mua những món đồ chơi mà con yêu thích và khuyến khích bé chơi cùng chúng mỗi ngày. Một khi trẻ đã quen với việc chơi với món đồ đó, hãy cất chúng ở những nơi mà trẻ không thể lấy được. Ban đầu, khi trẻ đòi đồ chơi bằng hành động, hãy đưa cho bé. Tuy nhiên sau đó, hãy giả vờ như không hiểu những hành động của bé. Điều này sẽ thúc đẩy việc bé phải nói chuyện để có được món đồ chơi mà chúng muốn.

3. Sử dụng ngôn ngữ đơn giản

Khi dạy trẻ tự kỷ tập nói, bạn dùng từ ngữ càng đơn giản thì con bạn sẽ càng dễ nắm bắt hơn. Bạn nên sử dụng những từ ngữ đơn giản và ngắn gọn. Khả năng tiếp thu ngôn ngữ của trẻ tự kỷ khá hạn chế, vì vậy việc sử dụng những từ ngữ quá phức tạp sẽ làm cho trẻ bối rối và cảm thấy khó khăn. Điều này sẽ cho phép con bạn làm quen được với những từ ngữ mới và dễ dàng vận dụng chúng trong quá trình giao tiếp.

4. Sử dụng cách giao tiếp phi ngôn ngữ

Hình thức giao tiếp phi ngôn ngữ đặt nền tảng cho giao tiếp bằng lời nói. Bạn nên bắt chước tất cả các cử chỉ và hành động của con, ví dụ như gật đầu để thể hiện sự đồng ý… Điều này sẽ giúp bé học hỏi từ thế giới bên ngoài tốt hơn và nhanh hơn. Các cử chỉ và giao tiếp phi ngôn ngữ càng gần gũi thì con bạn càng dễ hiểu và thích nghi tốt hơn với các kỹ năng giao tiếp trong tương lai.

5. Dạy cho bé về những sự vật và cảm giác

Hãy dạy cho trẻ một cách từ từ tên những sự vật và cảm xúc của con người. Cách tốt nhất chính là liên kết chúng lại với nhau. Ví dụ như khi bé đến mở tủ lạnh, hãy nói với con rằng bé làm vậy là vì đói hoặc khát nước. Điều này sẽ giúp trẻ biết thêm về những sự vật xung quanh mình và gắn liền chúng với những cảm xúc khác nhau.

6. Sử dụng các thiết bị công nghệ để hỗ trợ

Công nghệ mới và các phương pháp hỗ trợ trực quan không chỉ giúp bạn dễ dàng dạy trẻ tự kỷ tập nói hơn mà còn giúp bé cảm thấy vui vẻ hơn khi tìm hiểu về chúng. Một số ứng dụng và trò chơi thiết kế riêng cho trẻ tự kỷ giúp việc học của các bé trở nên thú vị và dễ dàng hơn.

7. Tham gia các câu lạc bộ dành cho bố mẹ của trẻ tự kỷ

Có rất nhiều cách để dạy trẻ tự kỷ tập nói, một trong số đó là tham gia câu lạc bộ hoặc hội dành cho bố mẹ có con tự kỷ. Tại đây, bạn có thể gặp gỡ các cặp bố mẹ có cùng hoàn cảnh và trao đổi với nhau về những cách để dạy trẻ tự kỷ tập nói chuyện. Một số câu lạc bộ còn tổ chức các buổi tập huấn định kỳ về kiến thức và kỹ năng chăm sóc trẻ tự kỷ. Ngoài ra, đây cũng là môi trường để các trẻ tự kỷ có thể vui chơi và giao tiếp với các bạn khác giống như mình, giúp các bé kết bạn và hòa nhập dễ dàng hơn.

8. Giao tiếp bằng ánh mắt

Bạn có thể cảm thấy tức giận khi con không bao giờ nhìn vào mắt người đang nói chuyện với mình. Trẻ tự kỷ có xu hướng không bao giờ nhìn thẳng vào mắt người khác vì chúng cảm thấy sợ sệt điều gì đó. Để giúp trẻ học cách nhìn vào mắt người khác (giao tiếp bằng mắt), bạn có thể bắt đầu bằng việc dán một miếng dán ngộ nghĩnh lên trán của mình để thu hút sự chú ý của bé. Điều này sẽ giúp trẻ quen với việc giao tiếp bằng ánh mắt và nhắc nhở bé luôn nhìn vào mặt của người đang nói chuyện với mình.

9. Cho con không gian riêng

Cách tốt nhất để dạy trẻ tự kỷ nói là tạo điều kiện cho con tự học. Tự học rất quan trọng vì điều này giúp con bạn phân tích và hiểu rõ tình huống hơn. Vì vậy, bạn nên dành cho trẻ những không gian riêng để tự tìm hiểu về những thứ xung quanh. Việc này tốn khá nhiều thời gian, nhưng có thể mang đến nhiều hiệu quả lâu dài và bền vững hơn. Đừng thúc ép mà hãy để con bạn học theo tốc độ của riêng chúng, dạy trẻ tự kỷ tập nói đòi hỏi bạn phải có sự kiên nhẫn rất lớn. Khi bạn hỏi một câu hỏi hoặc thấy con muốn một cái gì đó, hãy dừng lại một lúc để cho con thời gian trả lời hoặc nói lên những mong muốn của mình. Sau đó, bạn nên nhanh chóng trả lời hoặc đáp ứng nhu cầu của bé (nếu là nhu cầu chính đáng), như vậy bé sẽ cảm nhận được sức mạnh của lời nói và giao tiếp. Điều này sẽ khuyến khích bé nói nhiều hơn.

10. Tin tưởng con

Điều quan trọng nhất mà trẻ tự kỷ cần chính là sự ủng hộ và tin tưởng của cha mẹ. Hãy luôn động viên và cho con biết rằng bạn sẽ luôn luôn ở bên cạnh chúng. Đừng gây áp lực cho trẻ vì như thế sẽ làm bé cảm thấy căng thẳng và không tìm thấy hứng thú trong việc học. Hãy luôn giữ bầu không khí vui vẻ và lạc quan, điều này rất tốt cho quá trình phát triển và học hỏi của trẻ tự kỷ. Đừng để bất kỳ áp lực nào ảnh hưởng đến con của bạn.

Trẻ tự kỷ không chỉ cần được dạy về cách tập nói mà còn phải được quan tâm chăm sóc về nhiều mặt. Vì vậy, bố mẹ cần tìm hiểu thật kỹ về tình trạng của con cũng như những biện pháp hỗ trợ bé. Để tìm hiểu thêm về bệnh tự kỷ, bạn có thể tham khảo trong bài viết sau Lời khuyên dành cho gia đình có trẻ bị tự kỷ

Để giúp trẻ tự kỷ khám phá thế giới, cả bé lẫn bố mẹ đều cần phải kiên nhẫn rất nhiều. Hello Bacsi hy vọng những bí quyết này có thể giúp con bạn nói chuyện và giao tiếp tốt hơn với thế giới bên ngoài. Điều quan trọng nhất bạn cần nhớ chính là luôn tin tưởng và ở bên cạnh động viên bé, điều này sẽ tạo nên nhiều động lực để bé tương tác với thế giới bên ngoài hơn.

Từ trước đến nay, nhiều gia đình khi xác định con mắc tự kỷ đã phó mặc cho các trung tâm, cơ sở điều trị mà không biết rằng cha mẹ chính là người cứu con mình ra khỏi tự kỷ tốt nhất.

Dạy con tự kỷ tại nhà

Khi được biết con bị mắc rối loạn phổ tự kỷ, nhiều cha mẹ rất lo lắng, bối rối không biết phải bắt đầu từ đâu. Hàng trăm vấn đề như học ở đâu, học như thế nào, học cái gì  đều trở thành những trăn trở của các bậc cha mẹ.

Các bậc phụ huynh cần hiểu rằng, gia đình là môi trường tốt nhất đối với trẻ tự kỉ bởi đó là môi trường quen thuộc, trẻ có nhiều cơ hội được tham gia vào các hoạt động hàng ngày cùng với những người thân, được thực hành và luyện tập các kĩ năng. Chính vì vậy, việc cha mẹ hiểu và nắm vững các kỹ năng dạy trẻ tự kỷ tại nhà vừa giúp các cán bộ y tế thúc đẩy tiến độ của việc điều trị, mặt khác, còn tiết kiệm được thời gian và chi phí thời gian và kinh phí trong quá trình can thiệp.

 Để thực hiện được các kĩ năng này, cha mẹ lưu ý một số yêu cầu sau:

  • Bắt đầu bằng những đồ chơi, hoạt động mà trẻ thích. Đó là con đường dẫn dắt cha mẹ đến với thế giới của trẻ.
  • Kiên trì thực hiện bởi trẻ sẽ không chú ý và tương tác ngay từ lần đầu tiên.
  • Luôn luôn tạo không khí vui vẻ để trẻ cảm thấy thoải mái và hứng thú tham gia hoạt động hơn.
  • Dạy trẻ mọi lúc, mọi nơi, trong bất kì tình huống nào, trong mọi hoạt động của gia đình.

Các kĩ năng

  1. Gọi tên trẻ

Thường xuyên gọi tên trẻ để lôi kéo sự chú ý của trẻ và giúp trẻ nhận ra bản thân, tăng khả năng đáp ứng khi bố mẹ gọi.

Gọi tên trẻ trong các hoạt động, trong các trò chơi, khi sai việc trẻ: “Nam. Đưa mẹ bóng”, “Nam. Con gà đâu?”

  1. Ngang tầm mắt

Ngồi ở vị trí ngang tầm mắt với trẻ, giúp trẻ tạo được giao tiếp mắt với người đối diện, duy trì tần suất và thời gian giao tiếp mắt khi có cơ hội. Trước tiên hãy sử dụng những đồ chơi, đồ ăn, vật hoặc là hoạt động mà trẻ thích, có hứng thú để trẻ chủ động nhìn mắt nhiều hơn.

  1. Theo dõi và tham gia

Quan sát các hoạt động của trẻ sau đó tham gia hoạt động đó cùng với trẻ. Trẻ là người dẫn dắt vào hoạt động, chơi cùng với trẻ để tạo sự gắn kết, mối quan hệ gần gũi với trẻ, sau đó thay đổi và tạo ra những cách chơi cho phù hợp.

  1. Tập ngồi

Tập ngồi giúp trẻ tập trung chú ý để hoàn thành được nhiệm vụ, biết chờ đợi và biết cách chơi lần lượt. Khi cho trẻ tập ngồi, cần tránh, loại bỏ các yếu tố gây xao nhãng và mất tập trung như: tiếng ồn (tivi, chuông điện thoại, tiếng nói chuyện), các đồ chơi xung quanh (gọn gàng, tránh ở trong tầm nhìn của trẻ). Vị trí ngồi nên là một góc hẹp, trẻ khó di chuyển khỏi vị trí.

  1. Đợi và làm theo lần lượt

Trong các hoạt động cần tạo ra sự tương tác, đó là đợi và luân phiên theo lượt. Khi người lớn biết đợi và luân phiên với trẻ, trẻ cũng sẽ học được kĩ năng đợi và luân phiên với người khác. Đợi và làm theo lần lượt là kĩ năng giúp trẻ trở thành một người biết giao tiếp thật sự.

  1. Hỗ trợ bằng lời nói và hình ảnh trực quan

Hỗ trợ bằng lời:

  • Sử dụng lời nói đơn giản, nhất quán, chọn nói từ chính và phù hợp với tình huống
  • Cho trẻ thêm thời gian để xử lí thông tin, cân nhắc và đưa ra phản hồi.
  • Kèm theo cử chỉ, điệu bộ và cường điệu hóa cảm xúc khi cần thiết.
  • Thay đổi giọng nói (về ngữ điệu và âm vực): lúc to, lúc nhỏ, lúc nhanh, lúc chậm, tạo sự ngạc nhiên và bất ngờ để kéo sự chú ý của trẻ.
  • Tránh hành động, lời nói tiêu cực (Con đừng có làm như thế, con không được ném đồ…), nói những câu nhấn mạnh vào hành vi phù hợp: Nhặt bóng lên, cất đồ chơi, tắt ti vi…

Hỗ trợ bằng hình ảnh trực quan:

  • Hình ảnh trực quan giúp trẻ hiểu thông tin từ môi trường được chính xác hơn, bù đắp những khó khăn khi xử lí các thông tin bằng thính giác.
  • Hình ảnh trực quan giúp trẻ kiểm soát hành vi: trẻ chưa biết sử dụng ngôn ngữ nói để thể hiện nhu cầu bản thân, trẻ có thể dùng phương tiện khác để hỗ trợ hoặc thay thế cho ngôn ngữ nói như tranh ảnh, cử chỉ điệu bộ (chỉ ngón)
  • Hình ảnh trực quan hỗ trợ trẻ phát triển các kĩ năng (kĩ năng tự phục vụ…), phát triển, hiểu và thể hiện cảm xúc.
  • Hình ảnh trực quan có thể là: Ảnh thật, ảnh biểu tượng, video, các cử chỉ điệu bộ, ánh mắt, nét mặt của người lớn.
  1. Tạo nhu cầu

Trẻ tự kỉ thường có ý thích thu hẹp và ít nhu cầu, do đó cần tạo các tình huống để kích thích nhu cầu của trẻ, đó là cơ hội tốt nhất để trẻ tương tác.

Tạo nhu cầu cho trẻ bằng một số cách sau:

  • Để đồ lên cao: Trong tầm nhìn nhưng ngoài tầm với
  • Để đồ vào hộp trong suốt đậy kín: Để trẻ nhìn thấy và yêu cầu người lớn lấy giúp
  • Cho trẻ lựa chọn: Có thể đưa cho trẻ thứ mà trẻ không thích hoặc lựa chọn giữa đồ vật trẻ thích và không thích.
  • Từng chút một: Không nên đưa tất cả đồ chơi hoặc đồ ăn cho trẻ, nên đưa cho trẻ từng đồ một, từng miếng đồ ăn một để trẻ có nhiều cơ hội giao tiếp hơn.

+Đưa các vật liệu mà trẻ cần hỗ trợ để sử dụng/ vận hành được: Chỉ đưa bát mà không đưa thìa, chỉ đưa đàn mà không đưa que gõ.

+Đưa từng phần một để trẻ phải yêu cầu thêm: Đưa từng miếng ghép hình, cho từng miếng bim bim…

+Không đưa rất cả các vật liệu mà trẻ cần để thực hiện hoạt động (trẻ sẽ làm hỏng hoặc không biết cách chơi): Không đưa cả hộp thổi bóng cho trẻ, nên đưa que thổi, nếu trẻ muốn chơi, trẻ đưa que thổi cho mẹ.

+Làm một việc mà trẻ không muốn bạn làm (trẻ sẽ phản đối): Trẻ muốn mở hộp đồ chơi, khi đó bạn làm động tác giả vờ cất đi và nói “cất đi”, sau đó đợi phản ứng của trẻ. Nếu trẻ đòi đồ chơi bạn dạy trẻ “xin” hoặc “ạ” hoặc chỉ vào hộp hoặc nói một từ nào đó đúng tình huống như “mở”, “lấy”…  

+Làm trái với kỳ vọng của trẻ (tình huống ngớ ngẩn): Trẻ muốn ăn sữa chua, không đưa thìa cho con mà lại đưa ống hút, dạy biết từ chối không phải ống hút và chỉ tay để lấy thìa.

8.Trợ giúp trẻ – Cầm tay chỉ việc

Trẻ rất khó để học bằng bắt chước, do đó trẻ cần được dạy chính xác về việc nên làm. Vì vậy, hỗ trợ trẻ khi cần là cần thiết.

Các bước trợ giúp trẻ như sau:

  • Làm mẫu cách làm: Làm mẫu các kĩ năng hoặc cách chơi để trẻ quan sát và bắt chước làm theo, nếu trẻ không bắt chước, chuyển sang bước tiếp theo.
  • Cầm tay chỉ việc hoàn toàn: Hoàn toàn cầm tay trẻ thực hiện nhiệm vụ
  • Cầm tay chỉ việc một phần: Cầm tay trẻ để nhắc nhở, sau đó để trẻ tự thực hiện; hoặc đẩy nhẹ tay trẻ để trẻ biết cần phải làm gì.
  • Nhắc nhở, hỗ trợ trẻ bằng hành động và cử chỉ kèm lời nói
  • Nhắc nhở, hỗ trợ trẻ bằng ánh mắt kèm lời nói
  • Nhắc nhở bằng trẻ lời nói
  1. Chuỗi – từng bước nhỏ

Từ việc thực hiện những bước nhỏ, hành động đơn giản để hoàn thành một chuỗi, trình tự, nhiệm vụ phức tạp.

-Chuỗi Tiến là bắt đầu ở bước đầu tiên và dạy từng bước thứ tự

-Chuỗi Ngược là bắt đầu ở bước cuối cùng trong chuỗi và thực hiện ngược lại

  1.  Chơi đa dạng

Học cách chơi đồ chơi theo nhiều cách khác nhau sao cho trẻ không gặp khó khăn, không máy móc và rập khuôn với một kiểu chơi duy nhất theo cách riêng của trẻ.

Bắt đầu chơi bằng những cách đơn giản, sau đó tăng dần tính phức tạp của đồ chơi/trò chơi.

Chơi đa dạng giúp nâng cao khả năng nhận thức của trẻ.

  1.  Có cấu trúc

Lịch trình hoạt động: Lịch trình giúp trẻ hiểu và biết hành động đang diễn ra, hành động nào sẽ diễn ra tiếp theo và giúp trẻ cảm thấy an toàn hơn, giảm bối rối và lúng túng khi có thể phán đoán trước được sự việc có thể xảy ra.

Bắt đầu và kết thúc: Trong bất kì hoạt động nào cũng cần cho trẻ hiểu khi nào bắt đầu một hành động, và khi nào là kết thúc hành động giúp trẻ dễ dàng học và hoàn thành nhiệm vụ hơn.

Khi bắt đầu chơi nên nói “Bây giờ chơi….”, khi chơi xong có thể nói “Chơi xong rồi. Cất đi”, kèm theo các hỗ trợ (hình ảnh, hành động) trực quan phù hợp.

Trong khi chơi:

Bất kì hoạt động nào cũng cần tổ chức theo một trình tự nhất định “Bắt đầu – diễn biến – kết thúc”

+Bắt đầu: “Bây giời chơi đọc sách”

+Diễn biến: Dậy trẻ nhận biết, chỉ tranh ảnh trong sách

+Kết thúc: “Đọc sách xong rồi. Cất sách/Cất đi”

 11. Củng cố

Củng cố được đưa ra khi trẻ có những phản hồi phù hợp như: Chủ động nhìn mắt, chú ý tích cực, hành vi đúng, thành công dù nhỏ…  

Các hình thức củng cố:

-Khen ngợi bằng lời: “nhìn giỏi”, “ghép hình rất giỏi”

–Luôn mỉm cười: tạo sự gần gũi, thân thiện

-Chạm vào người/cù ki, ôm, hôn trẻ

-Phần thưởng hữu hình: bằng đồ ăn, đồ chơi mà trẻ thích, sticker (hình dán yêu thích)

-Chơi theo ý thích: Chơi theo cách mà trẻ thích (thời gian ngắn)

Phương pháp luyện tập tại nhà cho trẻ tự kỷ

Tự kỉ không phải là căn bệnh cướp đi đứa con thân yêu của các bậc phụ huynh, nếu biết cách can thiệp đúng lúc – đúng cách và sử dụng đúng đồ dùng trực quan… sẽ đem lại sự thành công. Các bố mẹ cần ghi nhớ những thói quen sau:

  • Chơi và dạy trẻ mọi lúc, mọi nơi. Ít nhất 3 giờ/ngày
  • Hạn chế xem tivi
  • Gọi tên, nhìn mắt, nhìn theo tay chỉ, gây sự chú ý của trẻ, tạo nhu cầu cho trẻ
  • Dạy trẻ chỉ ngón trỏ vào bộ phận cơ thể, đồ vật, tranh ảnh
  • Dạy cử chỉ giao tiếp: chào, ạ, xin, bye, bắt tay, hoan hô
  • Dạy cách chơi đồ chơi và chơi với người khác: chi chành, ú oà, kiến bò
  • Bắt chước động tác môi miệng, nét mặt, tiếng kêu con vật, đồ vật, từ đơn giản
  • Nói ngắn, rõ, nhấn mạnh từ chính kèm theo cử chỉ, điệu bộ, tranh ảnh, đồ vật
  • Giao tiếp bằng tranh để đổi lấy thứ trẻ cần
  • Sai việc đơn giản, thực hiện mệnh lệnh
  • Vận động tinh: xếp, ghép, vẽ tô, xâu, cắm, xé, cắt dán
  • Vận động thô: đi bộ, bò, lăn, nhảy, trượt, thể dục, đạp xe, lăn bóng
  • Kích thích cảm giác khác nhau vào da, cơ, khớp: mát xa, chải, xoa bóp, ép khớp
  • Tự tập xúc ăn, cầm cốc, đi vệ sinh, mặc quần áo, đi dép
  • Khuyến khích trẻ chơi cùng trẻ khác
  • Dứt khoát hành vi sai, lờ đi khi trẻ ăn vạ
  • Luôn khuyến khích, động viên, khen ngợi với tiến bộ nhỏ nhất

Một số đồ chơi và trò chơi phù hợp với trẻ tự kỷ

Đồ chơi hấp dẫn về thị giác: điểm mạnh của trẻ tự kỷ là học bằng thị giác. Đồ chơi, đồ vật hấp dẫn về thị giác có chuyển động và âm thanh kết hợp vận động của tay đóng vai trò rất quan trọng trong thu hút sự chú ý của trẻ tự kỷ. Một số ví dụ về đồ chơi:

  • Thổi bóng xà phòng
  • Ô tô dây cót có âm thanh và ánh sáng, đóng mở cửa
  • Chong chóng
  • Lô gô, đồ chơi chồng lắp
  • Thả hình vào cột hoặc hộp
  • Đàn gõ
  • Vòng lò xo ngũ sắc
  • Bóng gai phát sáng
  • Các đèn phát sáng màu khác nhau
  • Ghép hình
  • Tranh ảnh (ánh chụp, lô tô, sách tranh, truyện, tranh chủ đề…)

Đồ chơi giả vờ: Đồ chơi nhằm phát triển khả năng tương tác với người khác và trí tưởng tượng ở trẻ. Ví dụ một số đồ chơi:

  • Búp bê, thú bông
  • Bộ cốc chén, nấu ăn
  • Bộ cắt hoa quả
  • Bàn chải, lược, bát thìa, giấy ăn
  • Nhà, ô tô
  • Trò chơi giả vờ: đóng vai

Đồ chơi vận động tinh: để phát triển kỹ năng vận động phối hợp tay mắt, bắt chước, sự kiên trì, điều hòa rối loạn cảm giác.

  • Bảng từ, giấy, bút sáp và chì màu
  • Đất nặn
  • Kéo cắt, giấy màu
  • Xâu chuỗi, hạt
  • Lô gô, lắp ghép
  • Nhặt vật nhỏ, gấp, xé, bóc, kẹp

Các trò chơi tạo sự uyển chuyển: Có tác dụng tạo không khí vui nhộn, tương tác và điều hòa vận động

  • Bài hát đồng giao kết hợp với các động tác cơ thể: Nu na nu nống, kéo cưa, nhong nhong, chi chành, dung dăng dung dẻ
  • Bài hát về cơ thể kết hợp động tác
  • Bài hát về con vật kết hợp với các động tác

Đồ chơi vận động cơ thể: Trẻ thích tham gia vào loại trò chơi này hơn là vì ít cần óc tưởng tưởng, ít phải dùng ngôn ngữ, giảm hành vi định hình, cải thiện điều hòa vận động. Ví dụ:

  • Cầu trượt, xích đu, bập bênh, đá hoặc ném bóng…
  • Lăn hoặc nhún trên bóng to; Bàn nhún, câu thăng bằng…
  • Kéo dây chun; Xe đạp, xe lắc
Lựa chọn những trò chơi phù hợp cho trẻ tự kỷ

Các phương pháp và lưu ý khi dạy trẻ tự kỷ tại nhà.

Trong xã hội ngày nay, chứng tự kỷ xuất hiện ở khắp mọi nơi từ thành phố đến nông thôn. Nhiều người thường nhầm lẫn và gọi tự kỷ là bệnh, sự thật không như vậy, tự kỷ là một hội chứng chứ không phải bệnh. Hội chứng tự kỷ thường bị nhầm với tình trạng chậm nói, chậm phát triển hay một số bệnh khác như khuyết tật thính giác… Chính vì vậy để biết con mình có bị tự kỷ hay không thì cha mẹ cần đưa con đến khám bác sĩ chứ không nên tự mình đưa ra kết luận.

Hiện nay vẫn chưa có thuốc chữa hội chứng tự kỷ, tuy nhiên, nếu trẻ bị tự kỷ ở mức độ nhẹ và cha mẹ phát hiện kịp thời, có những biện pháp can thiệp sớm thì đứa trẻ đó vẫn có cơ hội phát triển bình thường, hòa nhập với xã hội. Vì vậy nếu như bạn có con mắc chứng tự kỷ thì cũng đừng quá lo lắng và buồn nhé, nỗ lực của bạn có thể sẽ làm thay đổi được tương lai của con đó.

Một số đặc điểm quan trọng của trẻ tự kỷ:

– Thiếu quan hệ tiếp xúc về mặt tình cảm với người khác.
– Thể hiện, hành động rất giống nhau trong cách chọn lựa các thói quen hàng ngày.
– Không hề nói năng hoặc cách nói rất kỳ dị, nói tuỳ thích.
– Rất thích xoay chuyển các đồ vật và thao tác khéo léo hoặc có những động tác định hình.
– Có kỹ năng cao về ý thức không gian, có trí nhớ vẹt trong khi lại rất khó khăn trong việc học tập các lĩnh vực khác.

Những biểu hiện như trên có thể nhận biết từ khi trẻ 12 tháng cho đến khoảng 30 tháng tuổi.
Ngày nay, hiện tượng tự kỷ được xem là một trong các dạng loạn tâm ở trẻ em, nhiều bậc phụ huynh đau buồn vì đã có một đứa con có những hành vi mà họ không thể hiểu nổi, họ nghĩ là do họ gây ra những sai lầm, khiến họ trở nên mặc cảm và không tin rằng họ có thể giúp cho con mình được nữa. Các công trình nghiên cứu gần đây cho thấy các hành vi của trẻ tự kỷ thường là kết quả của các rối loạn trong sự phát triển từ khi trẻ mới ra đời hoặc trong những năm đầu và đa số là do thể chất chứ không hoàn toàn là do cách nuôi dạy của cha mẹ.

Đa số trẻ tự kỷ thường có khó khăn rõ rệt khi tập thể dục và trong các trò chơi, chúng chỉ có thể bắt chước một số động tác đơn giản, nhưng khi các động tác trở nên phức tạp hơn thì trẻ không thể nắm bắt được, nhất là trong các trò chơi phối hợp với bạn.

Cha mẹ dạy trẻ tự kỷ tại nhà thế nào để đạt hiệu quả cao?

Dạy trẻ cần phải kiên trì
– Tạo môi trường an toàn cho trẻ: Môi trường an toàn sẽ giúp trẻ cảm thấy được an toàn thay vì sợ hãi. Cha mẹ nên tạo không gian riêng cho con để con có thể thoải mái vui chơi, thư giãn mà không làm phiền ai cũng như không bị ai dọa nạt.

– Tạo mối quan hệ tình cảm với con: Hầu hết trẻ tự kỷ một phần do thiếu tình thương, sự quan tâm hoặc bị chấn động tâm lý mà dẫn tới tự kỷ, thu mình. Cha mẹ cần đồng hành cùng con, thiết lập lại mối quan hệ tình cảm gia đình. Hãy thường xuyên trò truyện với con để con có thể từ từ cảm nhận được tình cảm cha mẹ. Hãy dùng ánh mắt để nói chuyện, dùng cử chỉ để thể hiện tình thương. Cha mẹ cũng có thể tạo ra các tình huống khác nhau để dạy con ứng xử như biết chào hỏi, lễ phép hoặc với những hành động sai, cha mẹ nên có hình thức phạt, thường xuyên để con hiểu và không lập lại.

– Học ngôn ngữ của con: Muốn hiểu con và dạy trẻ tự kỷ tại nhà thành công, cha mẹ cần phải hiểu ngôn ngữ và những biểu hiện của con cho thấy con tức giận, đói hay vui mừng. Khi hiểu được, cha mẹ sẽ biết con mong muốn gì và từ từ giao tiếp, khuyến khích con nói để con thể hiện những gì mình mong muốn. Tuyệt đối không tự làm thay con. Ví dụ, con muốn lấy nước trong tủ lạnh, thay vì con chỉ dùng hành động chỉ tay vào tủ lạnh và mẹ sẽ ngay lập tức mang nước cho con, các mẹ hãy khuyến khích con nói và để con tự làm.

– Dạy hình ảnh: Các mẹ có thể dạy con những hình ảnh quen thuộc. Nên có bộ sưu tập tranh về các hình ảnh trong nhà như các loại trái cây, các loại bánh kẹo, các loài chim… Dạy trẻ tựu kỷ tại nhà cần nhiều thời gian hơn trẻ bình thường, tần suất lập lại một việc gì đó sẽ nhiều hơn để trẻ ghi nhớ.

– Kiên trì: Sự nhận thức của trẻ tử kỷ chậm hơn so với trẻ bình thường, dạy trẻ bình thường hiểu và biết 1 vật đã khó thì dạy trẻ tự kỷ khó 10 lần. Do đó, cha mẹ cần phải kiên trì trong cách dạy trẻ tự kỷ.
– Cha mẹ cần học thêm các kỹ năng về giao tiếp và dạy trẻ tự kỷ tại các trung tâm uy tín để có thể dạy con tốt hơn. Việc dạy trẻ tự kỷ cần phải có kiến thức, sự hiểu biết chứ không dạy chung chung như trẻ bình thường được.
Chỉ có cha mẹ mới thương con vô điều kiện và chỉ có cha mẹ mới hiểu con cần gì và rèn giũa ra sao. Dạy trẻ tự kỷ tuy khó nhưng dạy rồi

Cần lưu ý đặc biệt đến các loại hành vi sau đây:

– Hành vi lặp đi lặp lại một số động tác.
– Hành vi thiếu thích nghi hay cứng nhắc.
– Hành vi thiếu thích thú, không biết vui đùa.
Như vậy trước một trẻ có bất thường về tâm vận động nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế có các chuyên khoa thần kinh, tâm thần, chuyên viên tâm lý lâm sàng, chuyên viên tâm vận động, chuyên viên chỉnh âm, giáo dục viên đặc biệt, để có sự tư vấn có phương hướng giáo dục đặc biệt.

Những lưu ý khi dạy con tự kỷ tại nhà.

Khi biết con bị mắc rối loạn phổ tự kỷ, nhiều cha mẹ rất lo lắng, bối rối không biết phải bắt đầu từ đâu. Hàng trăm vấn đề như học ở đâu, học như thế nào, học cái gì đều trở thành những trăn trở của các bậc cha mẹ.

Các bậc phụ huynh cần hiểu rằng, gia đình là môi trường tốt nhất đối với trẻ tự kỷ bởi đó là môi trường quen thuộc, trẻ có nhiều cơ hội được tham gia vào các hoạt động hàng ngày cùng với những người thân, được thực hành và luyện tập các kỹ năng. Chính vì vậy, việc cha mẹ hiểu và nắm vững các kỹ năng dạy trẻ tự kỷ tại nhà vừa giúp các cán bộ y tế thúc đẩy tiến độ của việc điều trị, mặt khác, còn tiết kiệm được thời gian và và kinh phí trong quá trình can thiệp.

– Bắt đầu bằng những đồ chơi, hoạt động mà trẻ thích. Đó là con đường dẫn dắt cha mẹ đến với thế giới của trẻ.

– Kiên trì thực hiện bởi trẻ sẽ không chú ý và tương tác ngay từ lần đầu tiên.
– Luôn tạo không khí vui vẻ để trẻ cảm thấy thoải mái và hứng thú tham gia hoạt động hơn.
– Dạy trẻ mọi lúc, mọi nơi, trong bất kỳ tình huống nào, trong mọi hoạt động của gia đình.

Phàm là cha mẹ tất cả chúng ta đều mong muốn rằng những đứa con của mình sẽ được lớn lên một cách khỏe mạnh bình thường và sống hạnh phúc, nhưng nếu con không được như chúng ta mong muốn thì động lực giúp con có được tương lai tốt đẹp còn tăng lên gấp trăm, gấp nghìn lần! Những người làm cha làm mẹ kém may mắn đừng tuyệt vọng, hãy tự cứu lấy con mình, cứu lấy chính gia đình nhỏ bé của mình bằng những hành động thiết thực: Hãy là cô giáo, thầy giáo của con mọi lúc, mọi nơi, là người bạn thân thiết để tâm sự, trò chuyện cùng con… Hãy tự tin và mạnh mẽ lên vì chỉ có bạn mới có thể cứu được con mình, tương lai của con ra sao đều phụ thuộc và sự cố gắng của bạn ngày hôm nay.

Gia sư cho trẻ tự kỷ ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Tự kỷ ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*